Przygotowanie Kamienia

Przygotowanie kamienia - animacja Flash

Przed rozpoczęciem rysowania, kamień należy utrzeć. Robi się to po to, aby usunąć stary rysunek i nadać powierzchni kamienia odpowiednie ziarno. Kamień należy umieścić w korycie i zwilżyć wodą. Następnie trzeba nanieść na niego niewielką ilość karborundu o grubym ziarnie. Pierwsze szlifowanie grubym karborundem (#100) pozwala na szybkie usunięcie śladów poprzedniego rysunku, zniwelowanie ewentualnych dziur i nierówności na kamieniu. Ucieranie wykonuje się drugim, mniejszym kamieniem, albo żeliwnym kurantem. Oba sposoby maja swoje plusy i minusy. Ucieranie kamienia kamieniem jest żmudniejsze i dłużej trwa, ale w rezultacie mamy dwa kamienie gotowe do rysowania. Ucieranie kurantem natomiast jest szybsze, dochodzi do mniejszego zużycia karborundu.

Karborundem o grubszym ziarnie szlifujemy kamień do momentu, aż zupełnie zniknie stary rysunek i powierzchnia kamienia się wyrówna. Należy pamiętać o równomiernym ucieraniu całej powierzchni (żeby uniknąć powstania dziur). Najczęstszym błędem jest wykonanie 'dziury' w kamieniu przez zaniedbanie ucierania brzegów. Taka dziura ma głębokość setnych milimetra, ale podczas druku nawet niewielka nierówność kamienia przekłada się negatywnie na jakość odbitek. Część rysunku położona w 'dziurze' będzie się odbijać z mniejszym nasyceniem niż obrzeża.

Kiedy powierzchnia kamienia jest już równa i czysta, można zmienić grubość karborundu. Zanim to jednak zrobimy, trzeba dokładnie wymyć ręce, kamień i kurant tak, aby ani jedno ziarno grubego karborundu nie pozostało. W przeciwnym wypadku możemy być prawie pewni, że powstaną koliste rysy, które później ciężko usunąć. Rysy mogą powstać również wtedy, kiedy na kamieniu jest zbyt mało wody, kiedy nieumiejętnie podniesiemy kurant itp.

Po osuszeniu kamienia należy sprawdzić, czy nie ma w nim 'dziur'. W tym celu trzeba do jego powierzchni przyłożyć np. sztywną metalową linijkę i spróbować przesunąć pod ną cieniutki skrawek papieru. Jeśli nie przedostanie się na drugą stronę - dziury nie ma. Oczywiście tę czynność należy wykonać kładąc linijkę na kamieniu pod różnymi kątami - jeśli w pierwszym położeniu nie było dziury, wcale nie znaczy, że nie będzie jej w innym położeniu.

Jeśli mamy już pewność, że kamień jest równy i nie ma rys - można się zająć szlifowaniem brzegów. Górna krawędź kamienia powinna mieć przekrój ćwiartki koła o promieniu około 5mm. Takie ukształtowanie ('wyoblenie') krawędzi minimalizuje ryzyko przyjmowania przez nie farby podczas wałkowanie.

Tak przygotowana płyta litograficzna jest, po osuszeniu, przygotowana do wykonania na niej rysunku.